dinsdag 9 juli 2013

Op je hoede



Gisteren zagen Tom en ik een natuurfilm over reptielen en amfibieën. “Dat vind ik toch zo gek hè”, zeggen mensen zo vaak tegen ons, “jullie gebruiken gewoon het woord ‘zien’. “Ja”, leggen wij dan uit “dat is gewoon spreektaal, zo hebben we leren praten; Bovendien, ‘zien’ kun je op vele manieren doen: met je handen bijvoorbeeld, of met je oren. als ziende mens kijk je met de ogen, maar dat wil ook lang niet altijd zeggen dat je iets hebt ‘gezien”; Maar dat terzijde.

Bij de film was gelukkig een goede voice-over die ons vertelde wat er gebeurde. Ongelooflijk, wat een overlevingsstrategieën hebben dieren. We stelden ons voor hoe het moet zijn om altijd op je hoede te zijn, dat zijn wij allang verleerd. Wij hoeven niet voortdurend bang te zijn aangevallen en opgegeten te worden. Toch leven wij op onze druk-druk-drukke manier ook voortdurend met een hoog stressniveau, denk ik.

Als Mees en ik samen aan het werk zijn, zijn we ook steeds op onze hoede. Hij let voortdurend op de nabije omgeving, voor ons, naast ons, boven ons. Ik ben alert op zijn bewegingen en volg die zo goed en precies mogelijk. Daarnaast houd ik mijn routeherkenningspunten in de gaten zodat ik weet waar we zijn en ik Mees de juiste aanwijzingen kan geven.

Vanmorgen moesten we ergens doorheen waar het heel smal was, we deden het stapje voor stapje. “Nou, dat ging maar net hè” , zei een mevrouw toen we er net voorbij waren. Mees keerde zich naar de mevrouw en begon te kwispelen. Ik wilde zijn aandacht vasthouden en zei “nee let op”, tegen hem. Ik was zo met hem bezig, dat ik vergat de mevrouw antwoord te geven.

Dat lijkt onbeleefd en dat is het misschien ook wel. Maar als ik met Mees aan het lopen ben, zijn we geconcentreerd bezig. Stel je maar voor dat je in de vrijdagmiddagp-vakantiespits aan het autorijden bent, dan moet je je aandacht er ook 100% bij houden, je bent op je hoede.
Ik verwacht van Mees dat hij zijn aandacht 100% houdt bij het bewaken van mijn veiligheid, maar hij mag dat ook van mij verwachten.

Blinde en slechtziende mensen verschillen net zoveel van elkaar als iedereen en gaan hier op verschillende manieren mee om, maar persoonlijk heb ik liever dat men ons met rust laat als wij aan het werk zijn. Zelfs mijn collega’s van Desudo lopen met een boog om ons heen om de hond niet te storen. Zit er dus niet mee als je mij gewoon voorbij loopt. Ik heb je niet gezien en ik verwijt je achteraf niet dat je me niet hebt gegroet. Er zijn zoveel andere manieren om contact te maken zodra Mees en ik levend en wel weer veilig thuis zijn.

woensdag 3 juli 2013

eens een geleidehond, altijd een geleidehond


Ik ging met Mees naar het bos. Tom moest naar zijn moeder in Amsterdam, dus we waren met zijn tweeën. We spelen dan veel met de bal, dat vindt Mees geweldig. Hij brengt de bal nu iedere keer terug en geeft hem in mijn hand. Ik moet hem goed in de gaten houden, want als het hem te lang duurt, springt hij naar mijn hand om de bal te pakken. Daarbij kan hij in mijn hand bijten, wat ik natuurlijk niet wil hebben.

Ik vond het ook goede training om samen een moeilijk paadje in tuig te doen. Mees deed dat, maar ik had geen rekening gehouden met gladheid. Het had natuurlijk veel geregend. Het pad was smal en oneffen, hier en daar wat schuin. Voor ik het wist gleed ik uit en zat ik op mijn billen in de modder. Verder niet erg, maar Mees schrok zich rot. Gelukkig had ik de tegenwoordigheid van geest om de beugel los te laten, zodat ik hem niet omver zou trekken, maar hij stond zich wel te schudden. Hij wilde meteen van dat pad af, dat kon ook, maar dat was niet wat ik in gedachten had. Gewoon nog wat voorzichtiger zijn jonge, een goede oefening.

Balletje in het water gooien vindt hij tegenwoordig ook helemaal leuk, hij zwemt of hij nooit anders heeft gedaan. Ik doe dat alleen op plekken waar hij uit zichzelf ook het water in gaat, dan weet ik dat het veilig kan. Een bal van een bruggetje af gooien is dan ook leuk. Hij staat naast me en moet natuurlijk helemaal omlopen om de bal te gaan halen.

Verderop wilde ik even zitten bij een picnicktafel. Mijn navigatie vertelt me waar die ongeveer is, dan vraag ik Mees hem te zoeken. Ik doe daarvoor het tuig niet om, hij doet dat ook wel als ik hem even aan de lijn neem. Maar deze keer had hij er veel moeite mee. We waadden samen door kniehoog gras, maar geen tafel. Ik begon al te denken dat hij was weggehaald en deed hem toch maar zijn tuig om, toen hij de tafel vond en op de bank sprong, hoera! Spannend is het dan als ik bijvoorbeeld de bal voor hem verstop. Dan moet ik weglopen bij de tafel, maar kan ik hem dan nog terugvinden? En aan welke kant was het pad ook alweer? Dat vond ik allemaal zonder hulp van Mees, maar als dat niet lukt, kan ik het ook aan hem vragen.

Weer een stuk verderop nam ik hem even aan de lijn omdat het een stukje is vlak bij de parkeerplaats waar mensen hun auto neerzetten om de hond uit te laten in het bos. De meeste honden gaan meteen zitten, dus daar ligt relatief veel poep. Mees zoekt het gelukkig niet op, maar als er een lekker drolletje voor zijn neus ligt….
Mijn navigatie zei dat het pad dat ik wilde hebben over veertig meter was. Mees liep naast me aan de lijn en duwde iedere keer zijn neus in mijn hand. Ik begreep niet goed waarom, totdat ik het net op tijd door had en stil stond. Vlak voor de parkeerplaats is er een slagboom op kniehoogte. Deze raakte ik nu wel, maar ik viel niet, omdat ik Mees zijn waarschuwing nog net op tijd begreep. Hij had geen tuig om en kon me er niet omheen leiden, maar hij probeerde me op deze manier te laten weten dat ik zou vallen als ik zo zou doorlopen. Wat hou ik van deze hond.

Weer verderop deed ik een klein testje met hem. Ik liet per ongeluk expres mijn stok vallen en liep door. Een paar meter verder vroeg ik Mees mijn stok te zoeken. Een stok is ook een tak, waarmee hij graag loopt te slepen. Hij pakte hem dus niet meteen, maar toen ik nog eens vroeg en wees, had hij het door. Toen ik het de tweede keer vroeg, een paar meter verder, liep hij erheen en kwam mijn stok horizontaal in zijn bek brengen.
Omdat hij steeds naast me bleef lopen heb ik hem op een gegeven moment maar ingetuigd en zijn we samen naar huis gelopen.

Ik moet wel oppassen, want hij moet zich natuurlijk ook kunnen ontspannen, anders blijft hij dus voor me zorgen. Maar hij kan ook zo lekker gek doen, dat komt wel goed.

zondag 30 juni 2013

Kijk eens!

“Kijk eens hoe mooi die hond de leuning aanwijst…”
Soms word je er moe van. Wij kunnen vrijwel nooit rustig samen werken, er zijn heel vaak mensen die kijken hoe we een plaats zoeken in de trein, hoe we de trap zoeken of hoe Mees mij om een zootje fietsen heen leidt die daar niet horen te staan. Net als de trainers van Desudo, maar ook de puppywalkers, loop je vaak in de kijker, of je het nu leuk vindt of niet.

Gisteren kwamen Tom en ik samen aan in Lelystad en we namen de trap naar beneden. Mees sprong met zijn voorpoten op de leuning. Hij wijst zo niet alleen de leuning aan, maar blokkeert mij ook zodat ik echt niet van de trap kan vallen.
“Zag je hoe mooi die hond de trapleuning aanwijst”, hoorden we achter ons. “Jaha”, zei de ander, op een toon alsof hij dat al vaak had gezien en er alles van wist.
Ik liep de trap af en sleepte mijn stok achter me aan. “Hé blinde, haal die stok eens voor mijn voeten vandaan”, zei Tom. De twee mannen, die tegelijk met ons naar beneden liepen reageerden geschokt: “Ooooh”. “We horen bij elkaar hoor”, stelde ik hen gerust. “Ja en dit moet ik thuis weer bezuren”, voegde Tom eraan toe. “U moest eens weten wat wij thuis allemaal tegen elkaar zeggen”, lachte ik. “Gelukkig kunt u erom lachen”, zeiden ze. “stel je voor dat we er niet om konden lachen”, zei ik. We liepen allemaal de trap af en gingen ieder onsweegs.

Mensen zijn geneigd te generaliseren, dat scheelt energie.
Een paar jaar geleden wilde Tom iets kopen bij een marktkraam. “Ik verkoop jou niks meer”, zei de marktkoopman boos. “Waarom niet”, vroeg Tom. “Jij had vorige week zoveel te klagen”. “Maar dat was ik niet”, zei Tom verontwaardigd. “Nou het was ook een blinde”. En daarmee kon Tom het doen.

Wat wij doen of niet doen, hoe we omgaan met onze honden, wat we tegen elkaar zeggen, het wordt bekeken en beoordeeld. Toen Tom jaren geleden Elmar, de voorgangen van Loesje, corrigeerde omdat hij op de markt van de grond liep te snacken riep een mevrouw keihard: “So’n blinde souwe se geen hond motte gefe”.

Tom zit vaak in de trein en doet dan zijn mail op de iphone. De iphone heeft voice-over zodat wij ermee kunnen werken, maar het scherm hoeft natuurlijk niet aan te staan. Hij heeft oortjes in en veegt en tikt op het aanraakscherm. Het is al meerdere keren gebeurd dat iemand hem op de schouder tikte om te vragen: “zal ik het scherm even voor u ontgrendelen” of “u moet de telefoon wel aanzetten meneer”. Het verbaast ons telkens weer. Je gaat toch niet tien minuten op een scherm zitten werken van een telefoon die niet aanstaat?

Mensen zien er so wie so geen bezwaar in om je midden in een gesprek te onderbreken met een vraag over de hond, of ze willenweten of je vanaf je geboorte al blind bent. “Bent u vanaf uw geboorte al zo nieuwsgierig”, vraag ik me dan af.

Maar genoeg geklaagd. De ontmoeting met deze twee mannen was gewoon grappig, een vrolijke uitwisseling en daarmee gaan ze naar huis.
En in dit geval werkt het generaliseren positief: Voor deze mannen zijn vanaf nu alle blinde echtparen met blonde geleidehonden aardige mensen met gevoel voor humor, dat is toch fijn.

vrijdag 28 juni 2013

Kleddermees

Vorige week moest Mees onder zeil bij de dierenarts omdat hij wat in zijn poot had waarvan hij last had. Het bleek een steentje te zijn dat zich diep in zijn voetzool had genesteld. Gelukkig was het maar een klein wondje, er zaten niet eens hechtingen in en zijn poot hoefde niet in het verband. Wel moest hij een paar dagen een schoen aan bij het naar buiten gaan. Dat vond hij helemaal niks. Als we naar buiten gingen en ik pakte die schoen, liep hij weg. Maar hij is dan wel weer loyaal en braaf genoeg om zich de schoen toch te laten aantrekken.

Na een paar dagen mocht de schoen er gelukkig weer af, maar Mees had daardoor niet zoveel kunnen lopen. Dat vind ík helemaal niks. Toen hij de schoen niet meer omhoefde kon ik niet wachten om met hem te gaan lopen. Om het te vieren liet ik hem eerst even los in het park hier vlakbij en daar was ik achteraf niet blij mee. Ik wilde hem weer intuigen en riep hem, maar hij kwam niet. Uiteindelijk kwam hij wel, maar toen ik me over hem heen boog om zijn tuig vast te maken rook ik het al….: vogelpoep. Van welke vogel het is, weet ik niet, gans, zwaan, maar ze vinden het heerlijk, Loes ook. Ik heb niet met mijn handen gekeken hoe erg het was, want ik wilde nog met hem lopen, maar toen ik thuis kwam bleek de schade ernstig. Hij had letterlijk op zijn rug in de drek liggen rollen, want het hele tuig en zelfs de beugel zaten onder, zucht. Tuig, riem en halsband in de was, beugel poetsen en hond onder de kraan. Helaas hebben we in dit huis geen warm water buiten, dus dat was ‘lijden’ voor Mees. Jammer dat hij het verband niet legt omdat er te lang tussen zit. Zo vies is hij niet eerder geweest. “Yes, ik neem het ervan”, moet hij gedacht hebben na al die beperkingen die hem waren opgelegd.

Gelukkig loopt hij weer goed, al vind ik het zelf ook nog spannend en ben ik bang dat ik weer een misstap zal voelen. Dat zal slijten. Hij moet ook ervaren dat hij echt weer zijn volle gewicht op die poot kan zetten. Ik heb dus tegen mezelf gezegd dat we allebei weer gewoon moeten doen en dat ik geen speciale aandacht besteedt aan zijn poot, want dan blijft hij dat ook doen.

vrijdag 21 juni 2013

Leasehond Loes

Vanmorgen hebben Tom en ik samen Mees naar de dierenarts gebracht. Op de heenweg heeft hij zelf gewerkt, hij kan net goed genoeg lopen voor een kwartiertje.
Ik mocht erbij blijven terwijl hij in slaap viel. Ik ben rustig bij hem op de grond gaan zitten. Hij is dol op de dierenarts, dus toen ze binnenkwam en Mees zijn kop niet optilde, wisten we zeker dat hij sliep.

Op de terugweg heeft Loes ons beiden geleid. Tom had Loes in tuig en ik liep aan de lijn. We hebben handige riemen die je kan verstellen in lengte, die kan je ook om je middel doen. Tom deed dus mijn riem om zijn middel en ik hield het andere eind vast. Zo loop ik achter Tom en Loes aan. Als ik de riem licht op spanning houd, voel ik voldoende wat Tom en Loes doen.

Loes was erg voorzichtig, ze vond het maar vreemd. Loes en Tom lopen sneller dan Mees en ik, dus ze moest ook wat in tempo aanpassen en dat deed ze ook.
Halverwege hebben we geruild en ben ik met Loes gaan lopen, terwijl Tom achter mij hing aan de riem. We hadden namelijk zitten piekeren hoe we het zouden doen, want Tom werkt de rest van de dag en er moeten wel boodschappen gedaan worden. We hadden besloten dat ik Loes dan maar even zou leasen, dus Tom wilde zien hoe Loes voor mij zou werken.
Dat is net zoiets als iemands auto lenen, stel ik me voor: je moet even zoeken waar de knopjes zitten en hoe hij op het gaspedaal reageert. Loes loopt voor mij wat minder regelmatig, maar ik loop nergens tegenaan.

We kunnen dit doen omdat Loes met mij bijna net zo vertrouwd is als met Tom, we horen tenslotte tot dezelfde roedel. Met een andere hond zou ik het niet zo snel doen, maar het is toch mooi meegenomen dat er een leasehondje is.

Straks gaan we met onze hulp Mees ophalen met de auto en hem lekker vertroetelen.

dinsdag 18 juni 2013

voetengedoe



Ik heb een paar weken niet geschreven omdat ik bezorgd was. Een week of drie geleden merkte ik dat Mees niet regelmatig liep. Als je met de hond in tuig loopt, voel je elke stap.
De dierenarts zag dat hij zijn linker achterpoot wat scheef neerzette en constateerde ook dat hij wat gevoelig was op het achterste deel van zijn rug. Er zijn foto’s gemaakt in Emmeloord, maar alles was normaal. Toch bleef hij kreupel lopen. Door de manier waarop hij liep, een aantal passen goed en dan even verstappen, kreeg ik het gevoel dat hij wat in zijn poot had, temeer daar het lopen op ruwe ondergrond moeilijker ging.
Ik heb zijn voeten en al zijn tenen afgevoeld, op alle kussentjes gedrukt, totdat ik merkte dat hij op de linkervoorpoot reageerde. Ik voelde daar een ruw plekje. Weer naar de dierenarts en… ja hoor, er zit daar wat. Heel vervelend, want het is al dicht en nu moet het onder een roesje opengemaakt worden om te zien wat erin zit. Maar ik ben ontzettend blij dat ik nu weet waarom hij kreupel loopt en dat het te verhelpen is. Ik heb wat doomscenario's voorbij laten komen, ookal verbood ik mezelf dat te doen…

Gedurende die weken heb ik Mees ontzien in het werk: geen lange routes, vaker laten brengen of halen. Gelukkig dartelt hij wel vrolijk in het bos, omdat hij dan vrij is om zijn poten te belasten zoals hij wil en op zachte ondergrond loopt. Maar wat een beperking in mijn mobiliteit is dat… Zoiets beïnvloed mijn hele leven, door de zorg die ik om Mees heb, maar ook omdat ik hem niet 100% kan inzetten als geleidehond. Dan merk ik weer hoe belangrijk Mees ook als hulpmiddel voor mij is en hoe slecht ik zonder kan.

Vrijdag 21 juni wordt hij geholpen. Dan zullen we wel weer wat gedoe krijgen met verband en sokken die hij er wel af zal trekken, maar dat gaat voorbij. Dan swingen we weer…

zondag 26 mei 2013

Mees na 15 maanden: here I come!!!

Mees is nu bijna 15 maanden bij ons thuis en wat is er veel gebeurd in die tijd. Van een wiebelig knulletje groeit hij uit tot een evenwichtige, volwassen hond.

Ik zie hem nog binnen komen stuiteren, op 27 februari 2012. Loes, die midden op het grote hondenbed dat we toen nog hadden zat te blaffen met een gezicht dat boekdelen sprak: jij komt er niet bij knulletje, wat denk je wel. Maar natuurlijk kwam hij er wel bij, in het huis, op het hondenbed en in mijn tuig.

Hij was pas een jaar en acht maanden, jong om aan zijn baan als geleidehond te beginnen, maar hij was er klaar voor. Toch was hij in het begin natuurlijk onzeker; Want al lopen de trainers blind met elke hond voordat hij wordt afgeleverd en proberen ze zoveel mogelijk de toekomstige situatie na te bootsen, een vertrouwde trainer aan je beugel is toch anders dan een echte blinde die je bovendien nog niet kent, die slingert en soms onbegrijpelijke dingen doet. Weet die hond veel dat ik niet kan zien, dat begrijpt hij niet. Hij merkt wel dat ik niet reageer als hij naar me kijkt, of dat ik hem roep terwijl hij vlak bij me is, of dat hij iets stouts kan doen als hij los loopt, zonder dat ik hem daarvoor corrigeer. Kortom: dat ik niet zo adequaat ingrijp als een trainer dat doet.
Maar een hond is er een meester in om zich aan zijn omgeving aan te passen en daar is Mees geen uitzondering op. Hij weet dat hij me moet aanraken of geluid maken om contact te maken. Hij haalt zeker stoute dingen uit wanneer hij verder bij me vandaan is, maar het blijft voor mij goed hanteerbaar. In 99,99% van de gevallen komt hij als ik hem roep en dat is heel belangrijk als je alleen kunt horen waar je hond is. Hij heeft ook al geleerd dat, als hij iets hoort vallen, hij naar me toe komt om het voor me op te rapen, dat hoef ik niet meer te vragen, getuige mijn eerdere verhaal over het gevallen fluitje.

Het verbaasde mij dat ik Mees zoveel voer moest geven en dat hij maar iet aan leek te komen. 27, 28 kilo was voor hem echt te weinig. Hij zag er ook zo schraal uit, zo ielig en mager. Gedeeltelijk komt dat door de castratie met acht maanden, die alle geleidehonden in spé ondergaan. Mees had vanaf dat moment geen mannelijk hormoon meer om hem evenwichtig te laten groeien. Hij schoot de hoogte in, maar werd niet breder. Toen we na een paar maanden moesten vaststellen dat Mees, net als zijn broer Mark, allergisch is voor een aantal planten en mijten, schrokken we wel. Gelukkig reageert Mees heel goed op de desensibilisatiebehandeling door de dierenarts die, heel lief, Mees steeds zijn prikjes geeft zonder er iets voor te rekenen. 
De allergie kostte hem kennelijk ook veel energie want, zodra de behandeling begon, kwam hij zo snel aan dat ik zijn hoeveelheid voer drastisch  terug moest brengen.

Nu weegt hij ruim 32 kilo en is hij een mooie stevige reu. Hij is nog steeds wel smal, dat zal ook wel zo blijven, maar hij is nu goed in verhouding. Zijn coördinatie bij het lopen is veel beter, zijn poten gaan niet meer alle kanten op. Aan zijn evenwichtsgevoel mankeert ook niks. Wanneer hij los loopt, met name met een bekende hond, daagt hij die uit door keihard rondjes om zijn as te draaien, heerlijk vindt hij dat.

Mentaal is hij ook enorm gegroeid. Sinds we naar ons nieuwe huis met een grote tuin zijn verhuisd, gedraagt hij zich met de arrogantie van een grootgrondbezitter. Hij is waaks, verdedigt zijn grondgebied met verve, maar alleen wanneer hij niks beters te doen heeft. Liggen hij en Loes in de tuin met een lekker bot, dan mag iedereen langs lopen. Prettig is wel dat de katten uit de buurt inmiddels weten dat hier honden wonen, dan wordt onze tuin ook niet meer als kattenbak gebruikt.
Lopend in tuig blaft hij ook en dat is niet de bedoeling. Als ik zeg dat hij ermee op moet houden doet hij dat, maar ik weet niet wat hij  ziet, dus ik kan het niet voor zijn.

Maar als hij mij begroet na een werkdag in de kennel bij Desudo, gedraagt hij zich nog steeds als een jongetje dat mamma heeft gemist. Tegenwoordig leg ik zijn tuig een heel eind weg van waar ik sta. Hij komt dan in volle vaart op mij afrennen, ik wijs in de goede richting en zeg: “haal je tuig’. Hij rent weg en komt stralend van blijdschap terug met zijn tuig. Samen houden we het vast en doen even lekker gek. Ik doe dat omdat hij het prachtig vindt om wat te halen, maar ook omdat hij dan wat in zijn bek heeft om vast te houden, dan pakt hij niet mijn arm beet, waarbij hij in zijn enthousiasme soms te hard bijt. Ik heb het met een speeltje geprobeerd, maar het moet zijn tuig zijn: “kom, we gaan”.

Ik heb hem veel ruimte gegeven om te groeien. Hij is een jongeman geworden met een groot ego… Soms lastig, maar meestal in mijn voordeel, want een geleidehond moet zelfstandig beslissingen kunnen nemen. Dat grote ego maakt hem tot een heel creatieve en zelfverzekerde geleidehond, die graag het voortouw neemt. Daar wil ik nog jaren mee verder.